Odpadki kuchenne

Fusy z kawy

BEZPIECZNIE

Fusy kawowe to świetny dodatek do kompostu. Zawierają azot (nawet 2%), fosfor, potas, magnez i mikroelementy. Mają kwaśne pH (5.5-6.5), co pomaga odkwaszać zbyt zasadowy kompost. Są drobno zmielone, więc rozkładają się szybko.

Olej, smalec, tłuszcz po smażeniu

NIE WRZUCAJ

Oleje, smalec i tłuszcze są ekstremalnie problematyczne w kompoście. Tłuszcz pokrywa inne materiały woskową, nieprzepuszczalną warstwą, która całkowicie blokuje dostęp tlenu i wody. Bez tlenu bakterie tlenowe (kompostujące) giną, a rozwijają się bakterie beztlenowe które powodują gnicie i wydzielanie okropnego zapachu (kwas masłowy). Dodatkowo tłuste materiały przyciągają szczury, myszy, kuny i inne gryzonie.

Resztki z patelni (smażone, tłuste)

TYLKO BEZ TŁUSZCZU

Resztki z patelni to zazwyczaj mieszanka warzyw/mięsa ze znaczną ilością oleju, masła lub tłuszczu. Tłuszcz blokuje dostęp tlenu do kompostu (pokrywa materiały woskową warstwą), co prowadzi do gnicia beztlenowego. Dodatkowo smażone jedzenie często zawiera sól (zabija mikroorganizmy), przyprawy (mogą hamować rozkład) i może zawierać mięso/ryby (przyciągają gryzonie).

Filtry kawowe papierowe

IDEALNY MATERIAŁ

Filtry kawowe to niebielony lub wybielany tlenem papier (całkowicie biodegradowalny), często Z fusami kawy (bonus - azot!). Są cienkie, miękkie, rozkładają się błyskawicznie (1-2 tygodnie). Fusy kawowe wzbogacają kompost w azot, fosfor, potas. To idealny materiał - łączy węgiel (papier) z azotem (fusy). Miliony ludzi kompostują to codziennie bez problemu.

Mąka przeterminowana/zarobaczona

BEZPIECZNIE

Mąka to mielone ziarno zbóż (pszenica, żyto, orkisz) - czysty węgiel i skrobia. Rozkłada się błyskawicznie (1-2 tygodnie). 'Robaki' w mące to larwy mola mącznego - również organiczne, rozkładają się w kompoście. Mąka przeterminowana może być zjełczała (tłuszcz się utlenił) ale w kompoście to bez znaczenia. To doskonały materiał węglowy, podobnie jak chleb.

Przyprawy przeterminowane

W MAŁYCH ILOŚCIACH

Przyprawy to suszone rośliny (liście, owoce, korzenie) - teoretycznie organiczne i biodegradowalne. PROBLEM: wiele przypraw zawiera SILNE olejki eteryczne i substancje antybakteryjne/antygrzybicze (czosnek, oregano, goździki, cynamon). Te substancje mogą HAMOWAĆ mikroorganizmy kompostujące w dużych ilościach. Dodatkowo ostre przyprawy (pieprz, chili) mogą odpędzać dżdżownice.

Cukier stwardniały/przeterminowany

BEZPIECZNIE

Cukier to czysta sacharoza (węglowodany proste) - 100% organiczna, łatwo biodegradowalna. Rozkłada się błyskawicznie (1-2 tygodnie) przez bakterie które uwielbiają cukry proste. Nawet stwardniały/zbrylony cukier to nadal sacharoza - wilgoć go skleiła, ale chemicznie jest OK. Cukier przeterminowany = zero problemu (cukier nie psuje się, tylko twardnieje). To doskonały 'pokarm startowy' dla bakterii kompostujących.

Ocet i resztki octowe

MAŁE ILOŚCI

Ocet to kwas octowy (pH 2-3) - BARDZO kwaśny! W małych ilościach (łyżka) neutralizuje się w kompoście. PROBLEM: duże ilości (butelka) mogą: (1) Drastycznie zakwasić kompost lokalnie (pH<5), (2) Zabić mikroorganizmy kompostujące (kwas niszczy bakterie), (3) Odpędzić dżdżownice (nie znoszą kwasów). 'Matka octowa' (galaretowata substancja) = kolonia bakterii octowych - teoretycznie organiczna, ale BARDZO zakwasza.

Alkohol (resztki piwa, wina)

MAŁE ILOŚCI / ROZCIEŃCZ

Alkohol w małych stężeniach działa jako aktywator – zawiera cukry i drożdże (piwo/wino), które stymulują rozwój bakterii w kompoście. Jednak w dużych stężeniach (czysty spirytus, wódka) jest antyseptykiem – zabija mikroorganizmy odpowiedzialne za rozkład.

Woda po gotowaniu (jaj, warzyw, makaronu)

TYLKO NIESOLONA

Woda po gotowaniu warzyw czy jajek jest bogata w wypłukane witaminy i minerały (wapń, potas). Jest darmowym, płynnym nawozem. Problemem jest sól – sól kuchenna (NaCl) w dużym stężeniu jest toksyczna dla roślin i mikroorganizmów glebowych (powoduje suszę fizjologiczną).

Oleje roślinne i tłuszcze

NIE wrzucaj

Tłuszcze i oleje są HYDROFOBOWE (odpychają wodę) i tworzą nieprzepuszczalną WARSTWĘ IZOLACYJNĄ na powierzchni materiału organicznego. Ta warstwa blokuje dostęp tlenu - bakterie tlenowe giną, rozwijają się bakterie beztlenowe (gnilne). Dodatkowo tłuszcze rozkładają się BARDZO WOLNO (miesiące/lata). W wermikompoście tłuszcz pokrywa skórę dżdżownic i blokuje wymianę gazową - robaki duszą się.