Warzywa

Obierki z warzyw

BEZPIECZNIE

Obierki warzywne (ziemniaki, marchew, buraki, pietruszka, seler) to idealny materiał do kompostowania. Zawierają dużo wilgoci, cukrów, skrobi i składników mineralnych. Są miękkie, więc rozkładają się szybko (3-6 tygodni). Dodają różnorodność mikrobiologiczną do kompostu.

Warzywa gotowane i resztki potraw

BEZ TŁUSZCZU I SOLI

Gotowane warzywa same w sobie są OK do kompostowania - są miękkie i szybko się rozkładają. PROBLEM: często zawierają tłuszcz, olej, masło, sól, przyprawy, które są ZŁYM materiałem do kompostu. Tłuszcz blokuje dostęp tlenu, sól zabija mikroorganizmy, przyprawy mogą hamować rozkład.

Cebula i czosnek (łuski i resztki)

W MAŁYCH ILOŚCIACH

Cebula i czosnek zawierają silne związki siarki (allicyna, disiarczek dialilu) które mają właściwości antybakteryjne i antygrzybicze. Są to naturalne antybiotyki roślinne. W dużych ilościach mogą hamować aktywność mikroorganizmów kompostujących, a także odpędzać dżdżownice. Dżdżownice nie lubią ostrych związków siarki i mogą uciec z kompostownika.

Kapusta, brokuły i warzywa kapustne

ŚMIERDZĄ PRZY ROZKŁADZIE

Warzywa kapustne (kapusta, brokuły, kalafior, brukselka, kale) zawierają dużo związków siarki (glukozynolany, izotiocyjaniany). Podczas rozkładu wydzielają silny, nieprzyjemny zapach zgniłej kapusty, jaj i siarki. Zapach może być naprawdę intensywny, szczególnie latem. Warzywa kapustne rozkładają się szybko (2-3 tygodnie) właśnie z powodu wysokiej zawartości azotu i wilgoci.

Zgniłe owoce i warzywa

PRZYKRYJ I MIESZAJ

Zgniłe owoce i warzywa (pomidory, jabłka, papryka, ogórki) są doskonałym materiałem do kompostowania - są już częściowo rozłożone przez mikroorganizmy, więc kompostują się błyskawicznie (1-2 tygodnie). Zawierają dużo wilgoci, cukrów i azotu. PROBLEM: intensywny, słodkawo-kwaśny zapach gnicia, masowe przyciąganie much, os, szerszeni. Płynna gnijąca masa może spowodować beztlenowe gnicie.

Ziemniaki - surowe i obierki

MOGĄ WYKIEŁKOWAĆ

Obierki i resztki surowych ziemniaków można kompostować - zawierają skrobię, wodę i składniki mineralne. Rozkładają się dość szybko (3-4 tygodnie). PROBLEM: ziemniaki mają silną tendencję do wykiełkowywania nawet w trudnych warunkach. Każde 'oczko' na ziemniaku może wypuścić pęd w kompoście. Dodatkowo, jeśli ziemniaki były chore (zaraza ziemniaka), mogą przenieść chorobę.

Marchew, buraki, pietruszka (warzywa korzeniowe)

BEZPIECZNIE

Warzywa korzeniowe (marchew, buraki, pietruszka, seler, pasternak) to doskonały materiał do kompostowania. Zawierają dużo wody, cukrów, skrobi i składników mineralnych (zwłaszcza buraki - magnez, potas, żelazo). Są miękkie, więc rozkładają się szybko (3-4 tygodnie). Obierki są cienkie i delikatne - rozkładają się jeszcze szybciej. Buraki dodają intensywny kolor kompostowi (czerwony/fioletowy sok).

Grzyby leśne i pieczarki

MOGĄ PRZENIEŚĆ ZARODNIKI

Grzyby (leśne i hodowlane jak pieczarki) teoretycznie można kompostować - zawierają białko, wodę i rozkładają się dość szybko (2-3 tygodnie). PROBLEM: grzyby to owocniki grzybów które produkują miliony zarodników. Jeśli wrzucisz grzyby z lassu do kompostu, zarodniki mogą przetrwać i kolonizować kompost lub ogród. Niektóre gatunki grzybów mogą być patogenami roślin lub konkurować z pożytecznymi grzybami mikoryzowymi.

Liście kapusty i brokuła (zewnętrzne)

BEZPIECZNIE

Zewnętrzne liście kapusty, brokuła, kalafiora (te które usuwamy przed jedzeniem) to doskonały materiał do kompostowania. Są bogate w azot, wapń, witaminy K i C oraz błonnik. Rozkładają się dość szybko (3-4 tygodnie) mimo że są nieco twardsze niż inne warzywa. Różnica vs główki: liście SAME nie śmierdzą tak bardzo jak gnijące główki (mniej siarki w liściach zewnętrznych).

Cebula i łuski cebuli

Można

Cebula zawiera allicynę - silny środek antybakteryjny który chroni cebulę przed patogenami. W kompoście ogrodowym allicyna szybko się rozkłada (2-3 tygodnie) i nie szkodzi mikroorganizmom. W wermikompostowniku allicyna przenika podłoże i zatruwa dżdżownice kalifornijskie - ich układ nerwowy jest wrażliwy na tę substancję.

Czosnek i łupiny czosnku

Można

Czosnek zawiera WYSOKIE stężenie allicyny (2-3x więcej niż cebula) - to naturalny antybiotyk i środek przeciwgrzybiczny. W kompoście ogrodowym allicyna się rozkłada w 2-3 tygodnie. W wermikompoście allicyna przenika cały pojemnik i jest ŚMIERTELNIE TOKSYCZNA dla dżdżownic - nawet w śladowych ilościach.

Papryka ostra, chili, jalapeno

Można

Papryka ostra zawiera kapsaicynę - alkaloid który daje efekt palenia. Dla ludzi to tylko pieczenie w ustach. Dla dżdżownic kalifornijskich kapsaicyna to KWAS który dosłownie rozpuszcza ich delikatną skórę (przezskórne wchłanianie). W kompoście ogrodowym kapsaicyna szybko się rozkłada (bakterie ją neutralizują w 2-3 tygodnie).